Gemeente Hof van Twente

Monumenten, monumentenlijst, monumentenregister

Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende monumenten. Zowel de rijksoverheid als de gemeente kunnen monumenten aanwijzen.

Rijksmonumenten
Een rijksmonument is minstens 50 jaar oud en is door de cultuurhistorische waarde, schoonheid of wetenschappelijke betekenis van nationaal belang. Het pand wordt daarom door de rijksoverheid beschermd met als doel de monumentale waarde ervan te behouden.

Alle wettelijk beschermde rijksmonumenten zijn te vinden in het Monumentenregister. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed houdt dat register bij. Van elk monument zijn onder meer het adres, de kadastrale gegevens en de oorspronkelijke functie geregistreerd. Ook is het beschermde monument omschreven.

Meer informatie is te vinden via:
http://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/php/main.php

Namens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) wijst de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onroerende zaken aan als rijksmonument. Voor aanwijzing vraagt de Rijksdienst advies aan burgemeester en wethouders van de gemeente waar het monument is gelegen, de Raad voor Cultuur en eventueel aan gedeputeerde staten van de provincie. Na aanwijzing worden rijksmonumenten opgenomen in het Monumentenregister.

Sinds 1 januari 2009 kunnen alleen onroerende zaken welke zijn opgenomen in een, door de minister van OCW vastgesteld, aanwijzingsprogramma als rijksmonument worden aangewezen.

Bekijk hier de Beleidsregel aanwijzing beschermde monumenten 2009

Gemeentelijke monumenten
Gemeentelijke monumenten zijn gebouwen, objecten of terreinen, door het college van burgemeester en wethouders aangewezen vanwege de architectonische, bouwhistorische, cultuurhistorische en/of geschiedkundige waarde voor de gemeente.

Alle beschermde gemeentelijke monumenten zijn te vinden op de gemeentelijke monumentenlijst. Van elk monument zijn onder meer het adres, de kadastrale gegevens en de oorspronkelijke functie geregistreerd. Ook is het beschermde monument omschreven.

Burgemeester en wethouders kunnen ,al dan niet op aanvraag van een belanghebbende, een onroerend monument aanwijzen als beschermd gemeentelijk monument. Hiervoor wordt de Monumentenraad om advies gevraagd. De monumentwaardigheid wordt getoetst aan de criteria architectuurhistorie, cultuurhistorie, stedenbouwkundige waarden, zeldzaamheid en gaafheid.

Bekijk hier de lijst met gemeentelijke monumenten

Archeologische monumenten:
Terreinen met hoge archeologische waarden kunnen door het rijk worden beschermd volgens de Monumentenwet 1988. Gemeente Hof van Twente kent 23 rijksbeschermde archeologische monumenten. Onderzoek heeft uitgewezen dat zich op die terreinen archeologische waarden bevinden. Dat betekent dat eigenaren, gebruikers en gemeenten verplicht zijn deze terreinen te ontzien voor alle werkzaamheden die grondverzet met zich meebrengen. Er kunnen aparte overeenkomsten worden gesloten met de eigenaar of gebruiker om het behoud van het monument te regelen.

Namens de minister van OCW wijst de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onroerende zaken aan als beschermd monument. Het bestand aan beschermde archeologische monumenten laat op een aantal vlakken lacunes zien. Daarom zal de Rijksdienst met behulp van een meerjarig aanwijzingsprogramma toewerken naar een archeologisch monumentenbestand dat representatief is voor wat globaal in of op de Nederlandse bodem te vinden is aan sporen uit het verre verleden. De gemeente zet deze terreinen als beschermde archeologische monumenten op haar plankaarten en zorgt ervoor dat ze een bestemming krijgen waardoor de archeologische inhoud van de bodem niet beschadigd wordt.

Naast de archeologische rijksmonumenten bestaan er AMK terreinen van hoge archeologische waarde, hoge archeologische waarde en zeer hoge archeologische waarde. Deze terreinen staan op de Archeologische Monumenten Kaart en worden niet wettelijk beschermd. Bij (grond)werkzaamheden in een AMK terrein kan de gemeente een archeologisch onderzoek verlangen. In het gemeentelijke archeologiebeleid worden de gevolgen van (grond)werkzaamheden in een AMK terrein uiteen gezet.

Bekijk hier de lijst met archeologische monumenten

bekijk hier de beleidskaart archeologie

bekijk hier de archeologische verwachtingskaart Hof van Twente

bekijk hier de archeologische waardenkaart kern Delden

bekijk hier de archeologische waardenkaart kern Goor

bekijk hier de archeologische waardenkaart kern Markelo

bekijk hier de archeologische waardenkaart kern Diepenheim

Historische buitenplaatsen
Een historische buitenplaats kan een deel vormen van een landgoed. Het geheel wordt met name gevormd door een, eventueel thans verdwenen, in oorsprong versterkt huis, kasteel, buitenhuis of landhuis, met bijgebouwen, omgeven door tuinen en/of park met één of meer van de volgende onderdelen, zoals grachten, waterpartijen, lanen, boomgroepen, parkbossen, (sier)weiden, moestuinen, ornamenten. De samenstellende onderdelen, een ensemble vormend, van terreinen (met beplanting), lanen, waterpartijen en -lopen, gebouwen, bouwwerken en ornamenten zijn door opzet of ontwerp van tuin en park en het gebruik historisch en architectonisch met elkaar verbonden en vormen zo een onlosmakelijk geheel.

Onderdeel van de historische buitenplaats vormen die gebouwen, bouwwerken en tuinornamenten, die compositorisch deel uitmaken van het ontwerp of opzet en inrichting van de tuin- en /of parkaanleg dan wel dienen voor gebruik in samenhang met de oorspronkelijke bestemming.

Binnen de gemeente Hof van Twente liggen acht historische buitenplaatsen:
-    Backenhagen
-    Diepenheim
-    Nijenhuis
-    Twickel
-    Warmelo
-    Wegdam
-    Weldam
-    Westerflier

Meer informatie is te vinden via:
www.cultureelerfgoed.nl
www.stichting-phb.nl

Stads- en dorpsgezichten
Beschermde stads- en dorpsgezichten zijn “groepen van onroerende zaken die van algemeen belang zijn wegens hun schoonheid, hun onderlinge ruimtelijke of structurele samenhang dan wel hun wetenschappelijke of cultuurhistorische waarde en in welke groepen zich één of meerdere monumenten bevinden”.

Rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten worden door de ministers van OCW en VROM aangewezen. Doel van de aanwijzing is het behoud van het historische karakter van een gebied. En om ervoor te zorgen dat deze een plaats krijgt in de toekomstige ontwikkelingen. Dit gebeurt met het bestemmingsplan dat de gemeente opstelt in vervolg op de aanwijzing.

Gemeente Hof van Twente kent twee rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten:
-    Watermolen Den Haller en omgeving in Diepenheim
-    Groep van boerderijen aan weerszijden van de Stationsweg in Stokkum